10 năm chưa xử xong vụ “Con kiến thắng kiện củ khoai”



Dân trí Một vụ án hy hữu khi người dân thắng kiện UBND TPHCM nhưng từ đó đến nay mọi việc vẫn đang “dậm chân tại chỗ”. Mặc dù chứng cứ trong vụ án hai bên đã cung cấp đầy đủ, nhưng không hiểu vì sao tòa cứ kéo dài vụ án, “nhì nhằng” khiến người dân thiệt hại về kinh tế…

Ông Nguyễn Văn Kiêng (đại diện theo ủy quyền cho bà Lê Thị Mỹ Hạnh) vừa gửi đơn kiến nghị đến Chánh án TAND Cấp cao yêu cầu sớm giải quyết dứt điểm vụ bà Hạnh khởi kiện yêu cầu tòa hủy quyết định xác lập sở hữu nhà nước đối với căn nhà 110, đường Cao Thắng, quận 3 của UBND TPHCM.

Theo đó ngày 15/1/2015 TAND TPHCM đã xử sơ thẩm tuyên bác quyết định trên, sau đó người bị kiện là UBND TPHCM kháng cáo bản án. Nhưng từ đó đến nay, TAND Cấp cao chưa tích cực đưa vụ án xử phúc thẩm để giải quyết dứt điểm vụ kiện (ngoại trừ một lần mở phiên tòa xong rồi hoãn). Nhiều lần ông đến liên hệ thì tòa thì chỉ nhận được câu trả lời là cứ về nhà… chờ!

Căn nhà 110 Cao Thắng, quận 3, TPHCM
Căn nhà 110 Cao Thắng, quận 3, TPHCM

Nhà ba lầu, bị mất tầng trệt?

Bà Lê Thị Mỹ Hạnh trình bày, trước năm 1975 cha mẹ bà (ông Nguyễn Văn Tư và bà Lê Thị Đào) có tạo dựng được một căn nhà tại số 110, đường Cao Thắng, quận 3, TPHCM. Năm 1991, ông Tư đã tự nguyện làm giấy tờ hợp pháp tặng toàn bộ phần sở hữu của ông đối với căn nhà trên cho vợ là bà Đào. Cũng năm này, bà Đào được UBND quận 3 xác nhận căn nhà không thuộc diện Nhà nước quản lý. Từ căn cứ này ngày 21/10/1996, Phòng công chứng số 1 (thuộc Sở Tư pháp TPHCM) mới có thể lập hợp đồng chứng nhận việc bà Đào cho tặng bà Hạnh toàn bộ căn nhà, theo đúng thủ tục pháp luật. Sau đó bà Hạnh được cơ quan có thẩm quyền cấp phép xây lại nhà thành 1 trệt 3 lầu như ngày nay.

Nhưng bất ngờ, cuối năm 2006, ông Tư khởi kiện dân sự ra TAND TPHCM đòi chia phần thừa kế căn nhà (lúc này bà Đào đã mất). Trong thời gian chờ tòa giải quyết, ông Tư lại gửi đơn lên Sở Xây dựng và UBND TPHCM xin ưu tiên mua lại căn nhà. Năm 2008, Sở Xây dựng TPHCM có văn bản yêu cầu Sở Tư pháp hủy hợp đồng cho tặng và việc công chứng di chúc của bà Đào với lý do ngày 22/12/1995, UBND TPHCM đã ra quyết định (QĐ) số 69632-QĐ-UB xác định sở hữu nhà nước với tầng trệt của căn nhà. Nhưng ngày 2/12/2008 và ngày 3/7/2009 Sở Tư pháp TPHCM ban hành hai công văn số 3790/STP-BTP và 1880/STP-BTP trả lời Sở Xây dựng khẳng định: Toàn bộ giấy tờ công chứng được làm đúng trình tự và hợp pháp, không thể hủy bỏ hoặc làm vô hiệu.

Trên cơ sở QĐ 69632 năm 1995, ngày 5/6/2012, UBND TP ra QĐ số 2928/QĐ-UB thu hồi tầng trệt căn nhà. Trước đó ngày 13/9/2010 Sở Xây dựng TPHCM ban hành văn bản về việc kiểm kê thu hồi tầng trệt nhà 110 Cao Thắng theo chỉ đạo của UBND TP.

Sau đó bà Hạnh khởi kiện yêu cầu tòa hủy hai QĐ 69632, 2928 và văn bản của Sở Xây dựng nêu trên vì cho rằng trái luật, vi phạm quyền sở hữu hợp pháp của bà. Từ đây vụ việc trở nên phức tạp, án chồng án, nên tòa phải tạm đình chỉ vụ tranh chấp dân sự, giải quyết vụ kiện hành chính trước.

Theo bà Hạnh, QĐ số 69632 năm 1995 không được tống đạt mà mãi 17 năm sau, khi tham gia vụ án dân sự bà mới biết và trong hồ sơ vụ kiện không có bản chính mà là bản photo không có chứng thực. Phía bà Hạnh còn chỉ ra ba điểm bất thường của QĐ này…

Con kiến thắng kiện củ khoai

Sau nhiều lần phải hoãn xử để bổ sung nhiều vấn đề khác nhau, tại phiên xử ngày 15/1/2015, TAND TPHCM đã tuyên bác QĐ số 2928/QĐ-UB ngày 5/6/2012 của UBND TPHCM về việc thu hồi tầng trệt căn nhà. Đối với QĐ số 69632 năm 1995 thì tòa kiến nghị Chính phủ, UBND TPHCM, Bộ Xây dựng, Bộ Công an đánh giá, xem xét lại tính hợp pháp vì bà Hạnh đã hết thời hiệu khởi kiện. Tòa cũng tuyên bác yêu cầu của bà Hạnh về việc hủy văn bản của Sở Xây dựng TPHCM vì nó không chứa nội dung của một QĐ hành chính.

Bản án sơ thẩm nhận định, về hình thức QĐ số 69632 năm 1995 do UBND TP ban hành là không đúng vì ghi sai tên của mẹ bà Hạnh. Việc trên QĐ có chữ ký photo của người kí ban hành thời điểm đó là Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Viết Thanh là trái quy định, không có hiệu lực pháp luật. Về nội dung, theo các tài liệu và chứng cứ thì phần diện tích 640m2 tầng trệt ngôi nhà trước kia cha bà Hạnh là ông Tư cho mượn để làm nhà in, ông không dùng giá trị đất để góp vốn mà chỉ góp phần giá trị xây dựng nhà. Thực tế tầng trệt là một khối thống nhất không thể tách rời với toàn bộ ngôi nhà và cũng chỉ có một lối đi chung từ đó lên các lầu trên.

Số phận căn nhà vẫn lơ lửng
“Số phận” căn nhà vẫn lơ lửng

Trong QĐ thành lập công ty in hợp doanh trước kia cũng không đề cập gì đến diện tích đất 640m2 nên UBND TPHCM không thể xác lập sở hữu nhà nước được. Trong khi năm 1991 ông Tư đã làm thủ tục giao căn nhà hợp pháp cho bà Đào để bà được hưởng thừa kế hợp pháp như ngày nay.

Theo tòa, tất cả thủ tục này đến nay vẫn còn nguyên giá trị pháp lý, chưa bị cơ quan thẩm quyền bãi bỏ. Như vậy từ thời điểm năm 1991 ông Tư không còn quyền định đoạt gì đối với căn nhà mà nó thuộc sở hữu hợp pháp của bà Hạnh. Do đó việc ông Tư từng có đề nghị được ưu tiên mua lại tầng trệt cũng không có cơ sở. Tuy nhiên do bà Hạnh không còn thời hiệu khởi kiện QĐ này nên tòa không thể tuyên hủy mà tòa đã kiến nghị các cơ quan nói trên xem xét lại quá trình ban hành QĐ.

Đối với QĐ số 2928 năm 2012 ban hành dựa trên QĐ số 69632 năm 1995 và kiến nghị trong kết luận của Thanh tra TPHCM năm 2010 để thu hồi là chưa đúng theo Điều 5, Nghị quyết 755 (năm 2005) của UB Thường vụ Quốc Hội và Điều 4,5 Nghị định 127 (năm 2005) của Chính phủ. Vì thực tế UBND TPHCM chưa thực hiện một số vấn đề liên quan như: Chưa kiểm kê; chưa giải quyết vấn đề lối đi chung, ranh đất; Chưa tính toán giá trị còn lại… UBND TPHCM cũng chưa làm thủ tục quản lý nhà, chưa bố trí người ở, chưa nói rõ là thu hồi cả diện tích nhà đất hay chỉ thu hồi vật liệu kiến trúc. Trong khi quyền sở hữu hợp pháp đối với toàn bộ căn nhà của bà Hạnh còn nguyên giá trị và ở trên lầu gia đình không còn lối đi nào khác. QĐ số 2928 năm 2012 cũng chưa tuân thủ hình thức khi áp dụng quy định tại Nghị định 111/CP ngày 14/4/1977 của Hội đồng Chính phủ đã hết hiệu lực kể từ ngày 1/7/1991…

Từ những bất hợp lý phân tích ở trên thì cuối cùng HĐXX TAND TPHCM đã hủy QĐ này, tuyên bố việc thu hồi tầng trệt căn nhà của UBND TPHCM của bà Hạnh là sai.

Ông Nguyễn Văn Kiêng (đại diện theo ủy quyền cho bà Lê Thị Mỹ Hạnh) cho biết, các chứng cứ trong vụ án hai bên đã cung cấp đầy đủ, không còn lý do gì tòa cứ kéo dài vụ án nhì nhằng khiến ông thiệt hại về kinh tế. Bởi khi tòa chưa giải quyết dứt điểm thì “số phận” căn nhà vẫn treo lơ lửng, dù đó là tài sản hợp pháp của bà Hạnh.

Công Quang

Tag :căn nhà 110, đường Cao Thắng, căn nhà 110, án sơ thẩm, UBND TPHCM thua kiện, người dân kiện chính quyền, vụ án hy hữu, Chánh án TAND, sở hữu nhà nước, xử phúc thẩm